مؤلف : اين معنا به چند طريق از طرق شيعه نيز نقل شده ، و بعضى از علما آن را رد كرده‌اند كه حديثى جعلى است ، چون سوره معارج در مكه نازل شده . ولى خواننده عزيز توجه نمود كه گفتيم در مكى بودن اين سوره اشكال است . و در الدر المنثور است كه فاريابى ، عبد بن حميد ، نسايى ، ابن ابى حاتم ، حاكم ( وى حديث را صحيح دانسته ) و ابن مردويه ، همگى از ابن عباس روايت كرده‌اند كه در تفسير جمله « سال سائل » گفته است : سائل نضر بن حارث بود كه گفت : « بار الها اگر خلافت على حق و از ناحيه تو است سنگى از آسمان بر سر ما ببار » « 1 » . و نيز در همان كتاب است كه ابن ابى حاتم از سدى روايت كرده كه در تفسير * ( « سَأَلَ سائِلٌ » ) * گفته : اين آيه در مكه در باره نضر بن حارث نازل شده ، كه گفته بود : « بار الها اگر اين همان حقى است كه از ناحيه تو نازل شده . . . » ، و عذاب وى در روز جنگ بدر واقع شد « 2 » . مؤلف : اين معنا از غير سدى نيز روايت شده . و در بعضى « 3 » از روايتشان آمده كه : گوينده « بار الها اگر اين حق و از ناحيه تو است . . . » حارث بن علقمه بوده كه مردى از عبد الدار بود . و در بعضى « 4 » ديگر آمده كه سائل عذاب ابو جهل بن هشام بوده كه در روز جنگ بدر درخواست آن را كرد . و لازمه اين حديث آن است كه سوره معارج در مدينه نازل شده باشد ، و اين با آنچه كه در اين احاديث آمده كه در مكه نازل شده مغايرت دارد و به هر حال سوره بعد از سخن آن گوينده كه گفت : « بار الها اگر اين همانا حق و از ناحيه تو است . . . » نازل شده ، و ما در سابق در باره سياق آيه سخن گفتيم . و در امالى شيخ به سندى كه به امام صادق ( ع ) رسانده از آن جناب نقل كرده كه فرمود : آگاه باشيد و به حسابكشى از نفس خود بپردازيد ، قبل از اينكه خداى تعالى از شما حساب بكشد براى اينكه در قيامت پنجاه موقف است ، هر موقفى مثل هزار سال از سالهاى دنيا است ، آن گاه اين آيه را تلاوت فرمود : * ( « فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُه خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ » ) * « 5 » .

--> ( 1 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 263 . ( 2 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 264 . ( 3 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 264 . ( 4 ) روح المعانى ، ج 29 ، ص 55 . ( 5 ) امالى شيخ مفيد ، ص 274 ، ح 1 .